Blog

Je hebt in je lesboek vast ergens gelezen dat noodgevallen in duiken zeldzaam zijn. Echte noodgevallen misschien wel, maar ik denk dat ‘zeldzaam’ en ‘incidenten’ niet helemaal in één zin thuishoren: het aantal nare onderwater-ervaringen van mensen is verbijsterend. Als je een weekje op een tropisch resort verblijft dan durf ik te wedden dat je minstens een van deze verhalen te horen krijgt:

• “Ik zat zonder lucht en moest aan de automaat van mijn buddy naar boven”
• “Opeens waren we de divemaster kwijt en ik had geen idee waar de boot was”
• “…en toen ik op mijn computer keek, bleek ik zomaar 10 meter dieper te zitten dan ik dacht!”
• “Mijn computer begon te piepen en er stond DECO op het scherm, maar ik had geen idee wat ik moest doen”
• “Ik kreeg water binnen via mijn automaat en toen ik een hoestbui kreeg, raakte ik in paniek en schoot ik naar de oppervlakte”
• “We moesten eigenlijk een veiligheidsstop maken, maar ja de fles was bijna leeg dus die hebben we maar overgeslagen”

En de lijst gaat door en door.

Mensen die dit meemaken, eindigen in één van deze drie categorieën: sommige mensen schrikken zo erg dat ze acuut stoppen met duiken. Zonde natuurlijk, maar geen ramp want je bent daarna veilig.
Anderen leren van hun ervaring en maken er een punt van om beter getrainde en beter geïnformeerde duikers te worden. Great! Dat is mijn favoriete categorie.
De laatste categorie duikers is de groep die niets leert van zijn ervaringen. Da’s natuurlijk minder. Die duikers lopen het risico steeds dezelfde fouten te maken, totdat de uitkomst minder gunstig is voor hun gezondheid.

Natuurlijk heb ik wat tips voor jullie duikers, om ervoor te zorgen dat je geen statistiek wordt:

1. Zorg voor jezelf. Daarmee bedoel ik, zorg voor je lichaam want daarvan heb je geen back-up bij je. Leef gezond en zorg voor een goede fysieke conditie: voldoende spierkracht om met de relatief zware apparatuur om te gaan en een goede cardiovasculaire conditionering om met inspanning om te gaan. Een goede conditie geeft je de fysieke reserves om probleemsituaties het hoofd te bieden.
2. Leer je grenzen kennen. Realiseer je dat sommige duiken nu eenmaal boven je capaciteit liggen, qua ervaring of niveau van training. Zorg voor een objectieve evaluatie van je vaardigheden: het is onderzocht en bewezen dat mensen notoir slecht zijn in het inschatten van hun eigen vaardigheidsniveau. Duikers die zéér vaardig zijn, schatten hun capaciteiten lager in dan ze zijn, omdat ze denken dat wat hen makkelijk afgaat, iedereen dus wel makkelijk zal vinden. Andersom schatten duikers die niet bijster goed zijn in wat ze doen hun eigen kunde vaak véél hoger in dat objectief gezien het geval is. You don’t know what you don’t know en dat is potentieel gevaarlijk.
3. Wees realistisch/bescheiden. Als je niet regelmatig een bepaald soort duik maakt, start je effectief iedere keer bij 0. Ben je een – bij gebrek aan een betere omschrijving – “vakantieduiker”, dan is dat dus iedere eerste vakantiedag het geval.
   Duik je wel regelmatig, maar is dat iedere keer in de lokale zoetwaterplas? Dan kan dat nog steeds betekenen dat je niet goed voorbereid bent voor een diepe wrakduik in stromend water. Als je 100 duiken ervaring hebt, heb je dan 100 wezenlijk verschillende duiken gemaakt of dezelfde duik 100 keer?
4. Leer nee te zeggen. Luister naar dat kleine stemmetje in je achterhoofd dat je probeert te vertellen dat het soms beter is om nee te zeggen. Nieuwe duikers weten ergens ook wel dat één of twee keer per jaar duiken geen beste basis is om naar 40 meter te duiken, maar de ninja-duikguru-Divemaster weet hen vaak toch over te halen om dingen te doen waar ze zelfstandig niet toe in staat zijn. Waarom doen ze dat? Omdat die jongens zich inmiddels doodvervelen op dat rif op 10 meter. We noemen dat Trust Me duiken en dat is gevaarlijk. Punt.
5. Zorg ervoor dat je zelfredzaam bent. Zorg voor de juiste training bij de juiste instructeurs. Zorg voor de juiste apparatuur en zorg ervoor dat je ermee kunt lezen en schrijven. Oefen regelmatig onder realistische omstandigheden.

Stop – Stabiliseer – Denk – Doe
en geheime stap 5: Evalueer

6. Zorg goed voor je apparatuur, laat het tijdig onderhouden door een vakman en doe een functionele controle voor iedere duik. Gebruik een checklist voor je materiaalchecks, ze werken. Gebruik goede materialen: apparatuur die ‘wel goed genoeg is’ bestaat niet. Apparatuur die ‘wel goed genoeg is voor mij als beginner’ is misschien nog wel erger.
7. Wees alert, ofwel, zorg voor een goed omgevingsbewustzijn, een goed bewustzijn van gemoedstoestand, de status van je apparatuur en een goed bewustzijn van je teamgenoten. Alle noodgevallen onder water beginnen met een klein, hinderlijk probleempje. Reken snel en effectief af met die kleine problemen om te voorkomen dat een situatie escaleert.
8. Zorg voor een uitweg. Wanneer dingen niet goed gaan is prioriteit nummer 1 dat iedereen iets heeft om te ademen. Dat kan een werkende automaat zijn, dat kan ook de grote blauwe duikfles zijn die we ‘de oppervlakte’ noemen. Realiseer je dat een directe terugkeer naar de oppervlakte bij duiken in open water weliswaar altijd mogelijk is, maar dat een directe opstijging soms niet de meest efficiënte methode is. Soms is een stijglijn een prettige referentie, vaak is het gebruik ervan de enige garantie dat je zichtbaar bent bij aankomst aan de oppervlakte. Denk na over dat soort dingen.
9. Plan je duik en houd je aan het plan. Er gebeuren te veel vervelende dingen onder water omdat mensen geen duidelijk beeld hebben van wat ze proberen te bereiken, hoe ze dat gaan doen en wat de verantwoordelijkheden zijn van de verschillende teamgenoten. Als omstandigheden af beginnen te wijken van wat gewenst is of verwacht wordt, dan wordt dat sneller opgemerkt als een duik goed gepland is.

Dive safely!